शिशुमारः = Dolphin

-
शिशून् मारयति इति शिशुमारः। अध्ययनाः कूपीनासिकशिशुमाराः (bottlenose dolphins) स्वशिशून् मारयन्ति अपि च ताडयन्ति इति विषयम् स्थापयन्ति ( http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/4010610/abstract )। एतद्विषयम् पुरातनभारतीयसागरजीवशास्त्रज्ञाः ज्ञातवन्ताः वा इति प्रश्नः।

अपि च भारतीयपुराणेषु ध्रुवस्य पत्नी भ्रमी। तस्याः पितुः नाम शिशुमारः। आकाशे ध्रुवनक्षत्रः यत्र भवति, तत्रैव "शिशुमारः" इति नक्षत्रपुञ्जः (constellation) भवति। एतदेव नक्षत्रपुञ्जम् यवनः खगोलशास्त्रज्ञः टोलेमि महोदयः "डेल्फिनस्" इति समीकरोति। डेल्फिनस् नामस्य कारणम् तन्नक्षत्रपुञ्जः dolphin इव दृश्यते इति। विचित्रोऽस्ति "शिशुमारः" इति पदस्य उपयोगः व्युत्पत्तिः च।

Comments

Sudarshan HS said…
शिशुमारस्य नम्नः विषये लेखोयं बहूपयोगी । धन्यवादाः ।

डेल्फिनस् इति यवनभाषाशब्दः किं साधुः? उत देल्फिनॊस् इति दान्तयादि स्यात् किल?
27 August 2017 at 15:52
Sudarshan HS said…
अस्मात् मुक्तं तत् शोधपत्रं लभ्यते https://www.thefreelibrary.com/Infanticide+reported+in+dolphins.-a021003387
27 August 2017 at 16:20
Prasanna said…
Not sure of the exact word, but I was referring to Ptolemy with that Greek reference. But thanks for this info on शिशुमारः to begin with! :)
31 August 2017 at 05:30
Post a Comment

Popular posts from this blog

Bhagyada Lakshmi Baramma: Lyrics and Some of the Best Renditions

-
Image
Lyrics of Bhagyada Lakshmi Baramma in DevanAgari, English transliteration and Kannada: भाग्यद लक्ष्मी बारम्मा । नम्मम्म नी सौभाग्यद  लक्ष्मी बारम्मा ॥ हेज्जेय मेले हेज्जेयनिक्कुत गेज्जे काल्गळ ध्वनिय तोरुत । सज्जन साधु पूजेय वेळेगे मज्जिगेयोळगिन बेण्णेयन्ते ॥ १ ॥ भाग्यद लक्ष्मी बारम्मा ॥ कनक वृष्टिय करेयुत बारे मनकामनेय सिद्धिय तोरे । दिनकर कोटि तेजदि होळेयुव जनकरायन कुमारि बेग ॥ २ ॥ भाग्यद लक्ष्मी बारम्मा ॥ अत्तित्तलगदे भक्तर मनेयलि नित्य महोत्सव नित्य सुमन्गळ । सत्यव तोरुव साधु सज्जनर चित्तदि होळेयुव पुत्थळि बोम्बे ॥ ३ ॥ भाग्यद लक्ष्मी बारम्मा ॥ सङ्ख्येयिल्लद भाग्यव कोट्टु कङ्कण कैय तिरुवुत बारे । कुङ्कुमाङ्किते पङ्कज लोचने वेङ्कटरमणन बिङ्कद राणी ॥ ४ ॥ भाग्यद लक्ष्मी बारम्मा ॥ सक्करे तुप्पद कालुवे हरिसि शुक्रवारद पूजेय वेळेगे । अक्करेयुळ्ळ अळगिरि रङ्गन चोक्क पुरन्दर विठ्ठलन राणी ॥ ५ ॥ भाग्यद लक्ष्मी बारम्मा ॥ bhAgyada laxmI bArammA | nammamma nI saubhAgyada  laxmI bArammA || hejjeya mele hejjeyanikkuta gejje kAlgaLa dhvaniya t...
Read more

Kannada translation of Robert Frost's "The Road Not Taken"

-
  Kannada translation attempt of Robert Frost's famous poem "The Road Not Taken": ನಡೆಯದ ಹಾದಿ ಕವಲೊಡೆಯಿತೆರಡಾಗಿ ಕಾನನದ ಹಾದಿ, ಅವುಗಳೆರಡಿಹವು; ನಾ ದಾರಿಯೊಳಗೊಂಟಿ. ಸವೆಸಲಾರೆನು ನಾನು ಒಮ್ಮೆಗೆರಡೆನುತ, ಎವೆಯಿಡದೆ ನೋಡಿದೆನು ಒಂದನನವರತ, ಕವಿದು ಪೊದೆಯೊಳಗದುವೆ ಮರೆಯಾಗುವನಕ. ಎರಡನೆಯ ಹಾದಿಯದೆ ಸರಿಯೆನಿಸಿ ಹಿಡಿದೆ, ಚರಿಸೆನ್ನ ಮೇಲೆನುತಲದು ಕರೆಯುತಿತ್ತು. ಹೊರವಾಗಿ ಹುಲ್ಲಿತ್ತು, ಸವೆತ ಬಯಸಿತ್ತು. ತಿರುಗಾಡಿ ತುಸು ದೂರ ನಡೆದಂತೆ ತಿಳಿದೆ, ಸರಿಸಮದ ಸವಕಳಿಯೆ ಎರಡರೊಳಗಿತ್ತು. ಆ ದಿನದ ಬೆಳಗವುಗಳೊಂದರಂತೊಂದು ಮೂಡಿದವು, ತರಗುಗಳ ತುಳಿದ ಕಪ್ಪಿರದೆ. ಆದಿಯದನಿನ್ನೊಂದು ದಿನಕುಳಿಸಿ ಹೊರಟೆ. ಹಾದಿ ಹಾದಿಗೆ ಹಾದಿ ತೋರುವುದನರಿತು, ಪಾದಗಳು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬರುವ ನಚ್ಚಿರದೆ. ನಿಡುಸುಯ್ದು ಹೇಳುವೆನು ಮುಂದೆ ನಾನಿಂತು - ಕಡೆಯಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ವರುಷಗಳ ಕಳೆದು, ಒಡೆದು ಕವಲಾಗಿರಲು ಪಥವೆರಡು ವನದಿ, ಕಡಿಮೆ ಬಳಸಿದ ಪಥವ ತುಳಿದು ನಾ ನಡೆದೆ; ಪಡೆದೆ ನಾ, ಬೇರೆಯದೆ ಫಲಗಳನು ಪಡೆದೆ. The original poem: The Road Not Taken Two roads diverged in a yellow wood, And sorry I could not travel both And be one traveler, long I stood And looked down one as far as I could To where it bent in the undergrowth; Then to...
Read more

ಮಂಜಿನ ಸಂಜೆಯ ಅರಣ್ಯವಾಸ್ತವ್ಯ - Kannada Translation of "Stopping By Woods on a Snowy Evening" by Robert Frost

-
Image
An old attempt at translation of Robert Frost's poem "Stopping By Woods on a Snowy Evening" to Kannada: ಮಂಜಿನ ಸಂಜೆಯ ಅರಣ್ಯವಾಸ್ತವ್ಯ ಅಡವಿಯಿದು ಯಾರದೆಂದಿದೆಯೆನಗೆ ಅರಿವು ಹಳ್ಳಿಮನೆಯೊಳಗುಂಟು ಇದರೊಡೆಯನಿರವು ನಾನಿಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದನವ ತಿಳಿಯಲಾರ - ನೋಡುತ್ತ ಅವನಡವಿಯ ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ಹರವು ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಬಹುದೆನ್ನ ತೇಜಿಗೀ ವ್ಯವಹಾರ ಹೊಲಮನೆಯಂಗಳವಿಲ್ಲದೆಡೆ ಬಿಡಾರ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳ ಅಡವಿಗಳ ನಡುವೆ ಅತಿಕರಾಳ ಸಂಜೆಯಂದು ತಳೆದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ರಿಂಗಣಿಸಿದೆ ಹೂಡುಗಂಟೆ ಮೈಯನೊಮ್ಮೆ ಕೊಡವೆ ತಪ್ಪಾಗಿದೆಯೇನೊ, ಒಮ್ಮೆ ನೋಡೆಂಬ ಗೊಡವೆ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸನ್ನ ಹಗುರ ಹವೆ ಹಿಮಪಾತ, ಉಳಿದಂತೆ ಜಡವೆ ಕತ್ತಲಿದೆ ಗಹನವಿದೆ ಅಡವಿಯಿರಬಹುದು ಚೆನ್ನ ನಡೆಸುವುದಿದೆ ಕೊಟ್ಟ ಹಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನ ಮೈಲುಗಳ ಪಯಣವಿದೆ ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚುವ ಮುನ್ನ ಮೈಲುಗಳ ಪಯಣವಿದೆ ಕಣ್ಣ ಮುಚ್ಚುವ ಮುನ್ನ... -ವೆಂಕಟೇಶಪ್ರಸನ್ನ The original from Robert Frost: Stopping By Woods on a Snowy Evening Whose woods these are I think I know.    His house is in the village though;    He will not see me stopping here    To watch his woods fill up with snow. ...
Read more