ಕ್ಷಣಪ್ರಭಾ - Kshanaprabhaa

ಹನ್ನೊಂದು ಮತ್ತೆ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಹಲವು ದೇಗುಲಗಳಿಗೆ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಇಂದು ತವರೂರಾಗಿದೆ . ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದೂ ಸಹ ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಾಗಿರುವ ಡಂಬಳ ದ ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದು . ಡಂಬಳ ಗದಗಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿದ್ದು , ಮುಂಡರಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ . ಆದರೆ ಇದೇ ಡಂಬಳ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮಾಸವಾಡಿನಾಡೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಧರ್ಮಪುರ , ಧರ್ಮೋಳ , ಧರ್ಮವೊಳಲ್ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ ಮಹಾಪಟ್ಟಣ . ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿದ್ದ ಡಂಬಳದ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಲೇಖನ . ಚಿತ್ರ ೧. ದೂರದಿಂದಲೇ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುವ ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ ಡಂಬಳ ಮತ್ತು ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೆ ಈ ಹಳ್ಳಿ ಬೌದ್ಧ , ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳ ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ . ಕ್ರಿ.ಶ. 1059 ರ ಶಾಸನದಿಂದಾಗಿ ಡಂಬಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಉಪಸ್ಥಿತವಿದ್ದ ಜಿನಾಲಯವೊಂದಕ್...