Search This Blog

Total Pageviews

Wednesday, 10 September 2014

शिशुमारः = Dolphin

शिशून् मारयति इति शिशुमारः। अध्ययनाः कूपीनासिकशिशुमाराः (bottlenose dolphins) स्वशिशून् मारयन्ति अपि च ताडयन्ति इति विषयम् स्थापयन्तिः ( http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2307/4010610/abstract )। एतद्विषयम् पुरातनभारतीयसागरजीवशास्त्रज्ञाः ज्ञातवन्ताः वा इति प्रश्नः।

अपि च भारतीयपुराणेषु ध्रुवस्य पत्नी भ्रमी। तस्याः पितुः नाम शिशुमारः। आकाशे ध्रुवनक्षत्रः यत्र भवति, तत्रैव "शिशुमारः" इति नक्षत्रपुञ्जः (constellation) भवति। एतदेव नक्षत्रपुञ्जम् यवनः खगोलशास्त्रज्ञः टोलेमि महोदयः "डेल्फिनस्" इति समीकरोति। डेल्फिनस् नामस्य कारणम् तन्नक्षत्रपुञ्जः dolphin इव दृश्यते इति। विचित्रोऽस्ति "शिशुमारः इति पदस्य व्युत्पत्तिः।

No comments: